Habarlar

Iýmit bölejikleriniň ölçeglerini kesgitlemek usuly

Iýmit bölejikleriniň ululygy iým çig mallarynyň, iým goşundylarynyň we iým önümleriniň galyňlygyny aňladýar. Häzirki wagtda degişli milli standart "Iým üwelen bölejikleriniň ululygyny kesgitlemek üçin iki gatlakly elek elek usuly" (GB/T5917.1-2008). Synag usuly Amerikan Oba hojalyk inženerleri jemgyýeti tarapyndan çykarylan synag usulyna meňzeýär. Iýmiň üwelme intensiwligine görä, üwelme iki görnüşe bölünip bilner: iri üwelme we inçe üwelme. Umuman, iri üwelme üçin bölejikleriň ululygy 1000 μm-den uly, inçe üwelme üçin bolsa 600 μm-den az.

Däneli iýmitiň energiýasyna we iýmit siňdirilişine bölejikleriň ululygynyň täsiri

Köp sanly gözlegler däneli ekinleriň iň amatly bölejikleriniň ululygyny we bölejikleriň ululygynyň energiýanyň we iýmit maddalarynyň siňdirilişine täsirini bahalandyrdy. Iň amatly bölejikleriň ululygy boýunça maslahat berýän edebiýatlaryň köpüsi 20-nji asyrda peýda boldy we ortaça 485-600 μm bölejik ululygyndaky iýmitleriň energiýanyň we iýmit maddalarynyň siňdirilişini gowulandyryp, doňuzlaryň ösüşine ýardam edip biljekdigine ynanýarlar.

Köp sanly barlaglar däneleriň ezilen bölejikleriniň ululygyny azaltmagyň energiýa siňdirilişini gowulandyrýandygyny görkezdi. Bugdaýyň dänesiniň ululygyny 920 μm-den 580 μm-e çenli azaltmak krahmalyň ATTD-ni ýokarlandyryp biler, ýöne GE-niň ATTD gymmatyna täsir etmeýär. 400 μm arpa iýmiti bilen iýmitlenen GE, DM we CP doňuzlarynyň ATTD-si 700 μm iýmiti bilen deňeşdirilende ýokary boldy. Mekgejöweniň bölejikleriniň ululygy 500 μm-den 332 μm-e çenli azalanda, fitat fosforynyň dargama tizligi hem ýokarlandy. Mekgejöweniň dänesiniň ululygy 1200 μm-den 400 μm-e çenli azalanda, DM, N we GE-niň ATTD-si degişlilikde 5%, 7% we 7% ýokarlandy we üweýji enjamyň görnüşi energiýa we iýmit maddalarynyň siňdirilişine täsir edip biler. Mekgejöweniň dänesiniň ululygy 865 μm-den 339 μm-e çenli azalanda, krahmalyň, GE-niň, ME-niň we DE-niň ATTD-sini ýokarlandyrdy, ýöne P-niň we AA-nyň SID-niň umumy içege siňdirilişine täsir etmedi. Mekgejöweniň dänesiniň ululygy 1500 μm-den 641 μm-e çenli azalanda, DM, N we GE-niň ATTD-sini ýokarlandyryp bolýardy. 308 μm DDGS bilen iýmitlenen doňuzlarda DM, GE-niň ATTD we ME derejesi 818 μm DDGS doňuzlaryndakydan ýokarydy, ýöne bölejikleriň ululygy N we P-niň ATTD-sine täsir etmedi. Bu maglumatlar mekgejöweniň dänesiniň ululygy 500 μm azaldylanda DM, N we GE-niň ATTD-sini gowulandyryp boljakdygyny görkezýär. Umuman, mekgejöweniň ýa-da mekgejöweniň DDGS-niň bölejikleriniň ululygy fosforyň siňdirilişine täsir etmeýär. Lobýa iýmitiniň eziji bölejikleriniň ululygyny azaltmak energiýanyň siňdirilişini hem gowulandyryp biler. Lupiniň bölejikleriniň ululygy 1304 μm-den 567 μm-e çenli azalanda, GE we CP-niň ATTD-si we AA-nyň SID-si hem çyzykly ýagdaýda artdy. Şonuň ýaly-da, gyzyl nohutyň bölejikleriniň ululygyny azaltmak krahmalyň we energiýanyň siňdirilişini hem ýokarlandyryp biler. Soýa ununyň bölejikleriniň ululygy 949 μm-den 185 μm-e çenli azalanda, energiýanyň, esasy we esasy däl AA-nyň ortaça SID-sine täsir etmedi, ýöne izoleýsiniň, metioniniň, fenilalaniniň we waliniň SID-sini çyzykly ýagdaýda artdyrdy. Awtorlar optimal AA, energiýa siňdirilişi üçin 600 μm soýa ununy teklip etdiler. Köp tejribelerde bölejikleriň ululygyny azaltmak DE we ME derejelerini ýokarlandyryp biler, bu bolsa krahmalyň siňdirilişiniň gowulanmagy bilen baglanyşykly bolup biler. Krahmalyň az mukdary we süýümiň köp mukdary bolan iýmitler üçin iýmitiň bölejikleriniň ululygyny azaltmak DE we ME derejelerini ýokarlandyrýar, bu bolsa siňdirilişiň ýapyşyklygyny azaltmak we energiýa maddalarynyň siňdirilişini gowulandyrmak bilen baglanyşykly bolup biler.

Doňuzlarda aşgazan ýarasynyň patogenezine iýmit bölejikleriniň ululygynyň täsiri

Doňuz aşgazany bezli we bezli däl sebitlere bölünýär. Bezli däl sebit aşgazan ýarasynyň ýokary ýaýraýan sebitidir, sebäbi bezli sebitdäki aşgazan nemli bardasy gorag täsirine eýedir. Iýmit bölejikleriniň ululygynyň kiçelmegi aşgazan ýarasynyň sebäpleriniň biridir we önümçilik görnüşi, önümçilik dykyzlygy we ýaşaýyş görnüşi hem doňuzlarda aşgazan ýarasyna sebäp bolup biler. Mysal üçin, mekgejöwen dänesiniň ululygynyň 1200 μm-den 400 μm-e çenli we 865 μm-den 339 μm-e çenli kiçelmegi doňuzlarda aşgazan ýarasynyň ýüze çykmagynyň ýokarlanmagyna getirip biler. 400 μm mekgejöwen dänesiniň ululygy bilen iýmitlendirilýän doňuzlarda aşgazan ýarasynyň ýüze çykmagy şol bir däne ululygy bilen poroşokdan ýokary boldy. Dereleriň ulanylmagy doňuzlarda aşgazan ýarasynyň ýüze çykmagynyň ýokarlanmagyna getirdi. Doňuzlarda inçe dereleri alandan 7 gün soň aşgazan ýarasynyň alamatlarynyň dörändigini göz öňünde tutup, soňra 7 günläp iri dereleri iýdirmek hem aşgazan ýarasynyň alamatlaryny ýeňilleşdirdi. Doňuzlar aşgazan ýarasyndan soň Helicobacter infeksiýasyna sezewar bolýarlar. Gödek we poroşok iým bilen deňeşdirilende, doňuzlara ownuk ezilen iýmitler ýa-da granulalar berlende aşgazandaky hloridiň bölünip çykmagy ýokarlandy. Hloridiň artmagy hem Helicobacter-iň köpelmegine itergi berer we aşgazandaky pH-yň peselmegine getirer. Iýmit bölejikleriniň ululygynyň doňuzlaryň ösüşine we önümçilik görkezijilerine täsiri

Iým bölejikleriniň ululygynyň doňuzlaryň ösüşine we önümçilik görkezijilerine täsiri

Däneleriň ululygyny azaltmak iýmit siňdiriş fermentleriniň täsir meýdanyny artdyryp, energiýanyň we iýmit maddalarynyň siňdirilişini gowulandyryp biler. Şeýle-de bolsa, siňdirilişiň bu artmagy ösüş görkezijileriniň gowulanmagyna getirmeýär, sebäbi doňuzlar siňdiriliş ýetmezçiliginiň öwezini dolmak we ahyrsoňy zerur energiýany almak üçin iýmit sarp edilişini artdyrarlar. Edebiýatda süýtden aýrylan doňuz çagalarynyň we semreýän doňuzlaryň iýmitinde bugdaýyň iň amatly bölejik ululygynyň degişlilikde 600 μm we 1300 μm bolandygy habar berilýär. 

Bugdaýyň dänesiniň ululygy 1200 μm-den 980 μm-e çenli azalanda, iým sarp edilişini artdyryp bolýardy, ýöne iýmiň netijeliligi täsir etmedi. Şonuň ýaly-da, bugdaýyň dänesiniň ululygy 1300 μm-den 600 μm-e çenli azalanda, 93-114 kg semizlik berýän doňuzlaryň iým netijeliligini ýokarlandyryp bolýardy, ýöne bu 67-93 kg semizlik berýän doňuzlara täsir etmedi. Mekgejöwen dänesiniň ululygynyň her 100 μm azalmagy bilen, ösýän doňuzlaryň G:F 1,3% ýokarlandy. Mekgejöwen dänesiniň ululygy 800 μm-den 400 μm-e çenli azalanda, doňuzlaryň G:F 7% ýokarlandy. Dürli däneleriň dürli bölejik ululygyny azaltmak täsirleri bar, mysal üçin, şol bir bölejik ululygy we şol bir bölejik ululygyny azaltmak diapazony bolan mekgejöwen ýa-da sorghum, doňuzlar mekgejöweni has gowy görýärler. Mekgejöwen dänesiniň ululygy 1000 μm-den 400 μm-e çenli azalanda, doňuzlaryň ADFI azaldy we G:F artdyryldy. Sorghumyň dänesiniň ululygy 724 μm-den 319 μm-e çenli azalanda, gutarnykly doňuzlaryň G:F-si hem artdy. Şeýle-de bolsa, 639 μm ýa-da 444 μm soýa ununy iýdirilen doňuzlaryň ösüş görkezijileri 965 μm ýa-da 1226 μm soýa ununyňky ýaly boldy, bu bolsa soýa ununyň az goşulmagy bilen baglanyşykly bolup biler. Şonuň üçin iým bölejikleriniň ululygynyň azalmagynyň getirýän peýdasy diňe iým iýmite uly möçberde goşulanda öz beýanyny tapar.

Mekgejöweniň dänesiniň ululygy 865 μm-den 339 μm-e ýa-da 1000 μm-den 400 μm-e çenli azalanda we sorghumyň dänesiniň ululygy 724 μm-den 319 μm-e çenli azalanda, semiz doňuzlaryň läşiniň soýulma tizligini gowulandyrmak mümkin. Seljerme sebäbi dänesiniň ululygynyň azalmagy bolup biler, bu bolsa içege agramynyň azalmagyna getirýär. Şeýle-de bolsa, käbir barlaglar bugdaýyň dänesiniň ululygy 1300 μm-den 600 μm-e çenli azalanda, bu semiz doňuzlaryň soýulma tizligine hiç hili täsir etmeýändigini anyklady. Dürli däneleriň bölejikleriň ululygynyň azalmagyna dürli täsir edýändigini we has köp ylmy barlaglaryň zerurdygyny görmek bolýar.

Iýmit bölejikleriniň ululygynyň doňuzlaryň beden agramyna we ösüş görkezijilerine täsiri barada az sanly gözlegler bar. Mekgejöwen dänesiniň ululygyny 1200 μm-den 400 μm-e çenli azaltmak süýt emdirýän doňuzlaryň beden agramyna we arka ýagynyň ýitmegine täsir etmeýär, ýöne süýt emdirýän doňuzlaryň iýmit sarp edilişini we süýt emdirýän doňuzlaryň agramynyň artmagyny azaldýar.